De volgende stap met AI zetten
De cijfers helpen niet echt. 93% van de ziekenhuizen werkt al met AI, lezen we. Maar tegelijk blijft 85% van de projecten steken in de pilotfase. Sommige ziekenhuizen experimenteren voorzichtig, andere hebben AI al in hun EPD draaien. En dan zijn er nog de koplopers die samen met andere instellingen nieuwe toepassingen ontwikkelen.
Hoe weet je waar je staat? En belangrijker: hoe zet je de volgende logische stap?
Een model
als AI kompas
In onze gesprekken met ziekenhuizen merken we dat er behoefte is aan een kompas. Niet aan nog meer technologie hype, maar aan een manier om te bepalen: waar staan we nu en waar gaan we naar toe?
De vijf volwassenheidsniveaus
In die gesprekken ontstond een model. Vijf niveaus, geïnspireerd op hoe we naar de zorgprocessen kijken. Van ad-hoc naar gestructureerd, van eilandjes naar samenwerking.
Niveau 1: We experimenteren
Medewerkers gebruiken ChatGPT of andere tools op eigen initiatief. Er is geen beleid, geen overzicht. Kennis zit bij enthousiastelingen. De organisatie reageert pas als er vragen of incidenten zijn.
Niveau 2: We hebben het georganiseerd
Er is een AI-beleid. Verantwoordelijkheden zijn belegd. Medewerkers krijgen trainingen. Pilots worden gestructureerd opgezet en geëvalueerd. De organisatie heeft grip.
Niveau 3: AI zit integraal in onze werkprocessen
AI-toepassingen zijn geïntegreerd in de dagelijkse praktijk – in het EPD, in de planning, in de administratie. Data is op orde. Effecten worden gemeten. Zorg, ICT en bestuur werken samen.
Niveau 4: AI is onderdeel van onze ketenprocessen
AI ondersteunt zorg over de muren van het ziekenhuis heen. Denk aan AI agents die patiëntinformatie meenemen van huisarts naar specialist en van ziekenhuis naar revalidatie. Of aan gedeelde AI-infrastructuur waarmee meerdere ziekenhuizen samen diagnostiek verbeteren, zonder dat gevoelige data het eigen huis verlaat. Het ziekenhuis ontwikkelt niet meer alleen, maar werkt samen met ketenpartners aan toepassingen die het hele zorgpad slimmer maken.
Niveau 5: AI is verankerd in onze strategie
AI is geen project meer, maar onderdeel van hoe het ziekenhuis werkt. Er is een cultuur van leren en experimenteren. Het ziekenhuis is koploper in de sector.
Waar staan de meeste ziekenhuizen?
De meeste ziekenhuizen waar we mee werken zitten tussen niveau 1 en 2. Er wordt geëxperimenteerd, er is enthousiasme, maar het ontbreekt aan structuur. Dat is niet erg, het is een logische plek om te starten.
Het probleem ontstaat wanneer ziekenhuizen stappen over willen slaan. Van niveau 1 rechtstreeks naar niveau 3, bijvoorbeeld. Een AI-tool implementeren zonder dat het beleid er is, zonder dat de data op orde is, zonder dat mensen zijn opgeleid. Dat is hoe pilots in de ijskast belanden.
Elke stap heeft waarde
Het mooie van dit model is dat elke migratie concrete voordelen oplevert:
Van 1 naar 2:
Duidelijkheid. Medewerkers weten wat mag en wat niet. De organisatie heeft grip op risico’s. Geen schaduw-IT.
Van 2 naar 3:
Concrete ondersteuning in het werk. AI die echt helpt. Eerste besparingen zichtbaar.
Van 3 naar 4:
Betere zorg over de keten heen. Samenwerken met anderen. Gedeelde investeringen.
Van 4 naar 5:
AI maakt nieuwe zorgmodellen mogelijk. Het ziekenhuis trekt talent aan. Structureel voordeel.
Beginnen bij de vraag
Dit model is geen doel op zich. Het is een hulpmiddel om het gesprek te voeren: waar staan we, waar willen we naartoe, en wat is de eerstvolgende stap?
Wat we zien is dat die stap vaak kleiner is dan verwacht. Niet “we moeten een AI-strategie”, maar “we moeten helder krijgen wat we nu al doen”. Niet “we moeten een tool implementeren”, maar “we moeten eerst de vraag scherp krijgen”.
Dat is ook hoe wij werken. Het gaat er niet om zo snel mogelijk naar niveau 5 te komen, maar om de volgende stap te zetten. Stevig, onderbouwd, en samen.
Wij helpen je graag verder
